Spring naar inhoud

1 – ‘Je’ zeggen terwijl het over jezelf gaat

november 10, 2019

Voetballers zijn er goed in, Bergkamp was de beste. Ik kan me niet herinneren dat ik hem ooit een keer ‘ik’ heb horen zeggen. Niet als hij kritiek kreeg, niet als hem lof werd toegezwaaid. Het was altijd: ‘je’.

Mijn scriptie aan de universiteit ging er over: “Identiteit en subjectiviteit in taalgebruik”. Ik analyseerde het radioprogramma ‘Dubbelicious’ waarin jongeren bevraagd werden over jongerenproblematiek. Naast Peter Holland, de scherpzinnige interviewer, zat een ‘bliksemafleider’ die met humor interventies pleegde wanneer het gesprek te serieus werd. De jongeren werden aangesproken op hun persoonlijke deskundigheid vanuit hun eigen ervaringen.

Telkens wanneer het onderwerp voor ‘de ervaringsdeskundige’ te dichtbij komt, wordt het ik‑gebruik ingeruild voor je-gebruik. In een uitzending over depressiviteit wordt de vraag gesteld: “Kun je niet tegen jezelf zeggen, ik geef er niet aan toe?” Het antwoord luidt: “Dat is natuurlijk het fijnste wat er is, als je dat kan, maar ja, dat kan je juist niet!” En de vervolgvraag: “Vechten jullie voldoende tegen die buien?” Met als antwoord: “Eerst vecht je daar heel erg tegen, dan denk je van het heeft geen zin want het helpt niets..”

‘Je’ zeggen terwijl het over jezelf gaat, is een beschermingsconstructie waarmee mensen gezichtsverlies proberen te voorkomen. Stel dat er een meerderheid of autoriteit is die oordeelt dat jij met jouw uitspraak ongelijk hebt, dan helpt je-gebruik om je te verschuilen achter een algemene uitspraak die je probeerde te doen en was het –bij nader inzien- ook niet jouw persoonlijke mening.

Ik ken het omgekeerde uit assertiviteitstrainingen: als je gehoord wilt worden, maak dan expliciet wat gedrag of uitspraken van anderen voor jou persoonlijk betekenen. Maak gebruik van een drieledige ik-boodschap (Parent Effectiveness Training van Thomas Gordon). Zeg wat iemands gedrag bij jou teweeg brengt en welk gevoel je daarbij hebt, en doe een suggestie hoe hij of zij dat kan aanpassen opdat jij er minder of geen last meer van hebt.

From → Uncategorized

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: