Spring naar inhoud

4 – Woordenboek en werkelijkheid

december 1, 2019
foto: Rogier klaase

Ik kan echt kwaad worden als iemand communicatie voorstelt als een model met een boodschap, een zender en een ontvanger. Ik vind dat zo’n misplaatste simplificatie van wat communiceren is: in contact staan, verbinden, delen.

Dezelfde mensen beweren vaak ook dat de betekenis van een woord in het woordenboek staat. Dat is de omgekeerde wereld. Betekenissen ontstaan, ontwikkelen en wijzigen in het spraakgebruik. In een woordenboek wordt een momentopname opgetekend.

Voorbeeld? Je ouders vonden iets ‘mieters’ of ‘hip’, jij vindt het ‘te gek’ en jouw kinderen noemen het ‘cool’ of ‘vet’. Daarom verschijnen er ook steeds nieuwe en geheel herziene drukken van De Dikke Van Dale.

Mooi om te zien hoe hele generaties hun identiteit ontwikkelen door overeenkomsten en verschillen met een voorgaande generatie te benadrukken in kleding, muziekkeuze en taalgebruik. Taal is cultuur.

De kracht van poëzie om woorden in hun betekenis te laten botsen binnen de hermeneutiek van het gedicht. Het geloof in toverspreuken. Jargon-ontwikkeling als instrument bij transitiemanagement.

Waarom is je lievelingsboek zo mooi? Is dat de plot, de tijd of het milieu waarin het verhaal speelt, de ontwikkeling of catharsis van de hoofdpersoon… Of de stijl en woordkeuze waarin het geschreven is? Waarschijnlijk ook dat laatste!

Als iemand een woord gebruikt dat je niet kent… Zoek je het op of vraag je wat hij daarmee bedoelt?

Mijn ervaring in Europese projecten met deelnemers uit diverse lidstaten: iedereen verstond elkaars Engels, behalve de Engelsen.

Soms heb je aan een half woord genoeg om elkaar te begrijpen. En met voldoende ‘intalk’ kun je anderen eenvoudig buitensluiten.

From → Uncategorized

2 reacties
  1. Ha Marten,
    In je blog verdicht je mooie observaties. Je hebt een bijzondere verhouding tot de taal, zoals je van een dichter mag verwachten. Het roept gedachten bij mij op aan Heidegger’s beleving van taal die mij altijd heeft geïnspireerd. Voor Heidegger zijn mensen de taal niet machtig, maar nemen ze er deel aan, voor zover ze er ‘gehoor’ aan geven en toe-laten. De mate waarin dat gebeurt, bepaalt de ‘wereld’, het zijn, waarin de dingen ontsloten en zichtbaar worden, maar ook betekenis krijgen en beoordeeld worden. In het voorbeeld van die Engelsen deelnemers wordt dit mooi geïllustreerd.

  2. Dank voor je reactie, Menno.
    In mijn interview voor Meander Magazine met dichter Pieter Boskma, ondervraag ik iemand die daar ook interessante dingen over zegt… – https://meandermagazine.nl/2019/12/een-zelfgemaakt-fundament-onder-mijn-bestaan/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: